İş Avukatı

Kıdem tazminatına hak kazanmak için işçinin aynı işverene bağlı olarak kural olarak en az bir yıl çalışmış olması ve iş sözleşmesinin kanunda öngörülen hâllerden biriyle sona ermiş olması gerekir. Örneğin işverenin haksız feshi, işçinin haklı nedenle feshi, emeklilik, askerlik veya kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi bu hâller arasındadır. İşçinin haklı bir neden olmaksızın istifa etmesi durumunda kural olarak kıdem tazminatı doğmaz. Her dosyanın kendine özgü koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.

Öncelikle fesih bildiriminin yazılı olup olmadığını, fesih nedenini ve elinize ulaşan belgeleri saklamanız önemlidir. İmzalamanız istenen ibraname veya istifa dilekçesi gibi belgeleri incelemeden imzalamamanız yararınıza olur. Kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacakları ile iş güvencesi kapsamındaysanız işe iade hakkınız gündeme gelebilir. Hak kaybı yaşamamak için kısa sürede bir avukata danışmanız yerinde olur.

İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğinden itibaren kanunda öngörülen bir aylık süre içinde önce arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılabilir. Bu süreler hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde dava hakkı kaybedilir. Bu nedenle fesihten hemen sonra harekete geçmek gerekir.

İş kazası geçiren işçi; koşulları oluştuğunda maddi ve manevi tazminat talep edebilir, ayrıca SGK tarafından sağlanan geçici ve sürekli iş göremezlik gibi haklardan yararlanabilir. Kazanın SGK'ya bildirilmesi, tutanakların tutulması ve tedavi kayıtlarının saklanması önemlidir. Kusur oranları ve maluliyet durumu genellikle bilirkişi ve hastane raporlarıyla belirlenir. Tuzla ve Pendik gibi sanayi bölgelerinde bu tür dosyalar sıkça görülmektedir.

Fazla mesai, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalar için söz konusu olur ve ispat yükü kural olarak bunu iddia eden işçidedir. İşyeri giriş-çıkış kayıtları, puantaj, mesai çizelgeleri, tanık beyanları ve bazı hâllerde işyeri sistem kayıtları delil olarak kullanılabilir. Ücretin bordroda görünmeyen kısımları için banka kayıtları da değerlendirilir. Delillerin baştan derli toplu saklanması ispatı kolaylaştırır.

İşçilik alacakları ve işe iade talepleri bakımından dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; bu, dava şartı niteliğinde bir ön aşamadır. Taraflar arabuluculukta anlaşırsa uyuşmazlık mahkemeye taşınmadan çözülür. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanakla birlikte dava yoluna gidilir. İş kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat gibi bazı talepler ise bu zorunluluğun kapsamı bakımından ayrıca değerlendirilir.